Teknik Analiz ile Al Sat Yaparken Risk Yönetimi

Giriş

Birçok yatırımcı teknik analizi öğrendikten sonra, grafiklerde gördüğü formasyonların kazanç garantisi olduğunu düşünür. Çizgilerini çizer, trendlerini oluşturur, formasyonlarını bulur, her şey eğitimde öğrendiği gibidir. Geriye sadece pozisyona girmek ve para kazanmak kalmıştır.

Ama o da ne? İşler istediği gibi gitmez ve hisse senedi tam tersine hareket eder. Böyle durumlarda yatırımcı demoralize olur, aldığı eğitimlerin işe yaramadığını düşünür, hatta bazen teknik analize olan inancını yitirir.

Ben de bu yola ilk çıktığımda aynı yanılgıya düşmüştüm. Bir keresinde çizdiğim grafik gözüme mükemmel görünüyordu, tam da destek seviyesinden alım yapmıştım. Fakat stop-loss koymadığım için tek bir ters hareket o haftadaki bütün kazancımı silip süpürmüştü.

İşte o gün anladım ki teknik analiz tek başına yeterli değil, asıl kazanç risk yönetiminde beraber gelir.

---

1. Risk Yönetiminin Önemi

Risk yönetimi, sermayenizi korumak için kullandığınız kalkan gibidir.

Kazandığınız işlemlerden çok, kaybettiğiniz işlemlerde ne kadar az zarar ettiğiniz uzun vadede sizi oyunda tutar.

Basit bir matematik ile şöyle açıklayabiliriz;

• Sermayenizin %50’sini kaybettiğinizde, eski seviyeye dönmek için %100 kazanç elde etmeniz gerekir.

  Bu da çoğu yatırımcı için aylar, hatta yıllarca sürebilir.

Ayrıca, kontrolsüz risk almak sadece paranızı değil, psikolojinizi de tüketir. Panik, sabırsızlık, intikam işlemleri… Bunlar yatırımcının sessiz katilleridir. Bu yolda herkes bunları yaşayacaktır. Önemli olan bunu olabildiğince hızlı şekilde farketmektir. Yani bilinçli farkındalığın oluşması gerekli.

Her yatırımcının tarzı ve risk anlayışı farklıdır fakat benim tarzım öncelikle kaybetmemek üzerine kurulu. Trade yaparken oldukça az risk almaya çalışıyorum. Kazancım da buna göre sınırlı oluyor tabii ki. Her pozisyona girmeden önce grafiklere çalışıyor, nerede stop-loss olacağımı belirliyor ve öyle pozisyon açıyorum. Dolayısı ile herhangi bir sürprizle karşılaşmıyorum.

---

2. Teknik Analiz ile Risk Yönetimini Birleştirmek

a) Pozisyon Büyüklüğü Hesaplama

İlk adım, işlem başına ne kadar sermayeyi riske atacağınızı belirlemektir.

Genelde maksimum %1-2 kuralı kullanılır.

Formül:

Risklenecek Sermaye = Toplam Sermaye × Maksimum Risk Yüzdesi

Örnek: 100.000₺ sermayede %1 risk = 1.000₺ zarar sınırı.

b) Stop-Loss Kullanımı

Teknik analiz size giriş seviyesini gösterir ama çıkış seviyesini stop-loss belirler.

• Destek/direnç seviyelerine göre stop koyabilirsiniz.

• Volatil piyasada ATR (Average True Range) gibi göstergelerle esnek stop belirlemek mantıklı olabilir.

Bunları ilerleyen dönemlerde açıklamalı ve örnekli olarak göstereceğim, merak etme.

c) Risk/Ödül Oranı

İdeal olan minimum 1:2’dir.

Yani 1 birim zarar riskine karşı 2 birim kazanç hedeflemek.

Örnek: 100₺ zarar riski → 200₺ potansiyel kâr.

Örnek olarak yapacağımız grafik çalışmalarında da göreceksin, bazen bu oran 3 veya 4 dahi olabiliyor. Fakat benim kendi uygulamam şöyle, ben 1:2'den daha az bir oran varsa işlem açmıyorum.

3. Sık Yapılan Risk Yönetimi Hataları

• Tüm sermaye ile tek işlem açmak: Yanlış sinyalde tüm sermayeyi kaybetmek kolaydır.

• Stop-loss’u değiştirmek: Zarar büyürken “Biraz daha bekleyeyim” demek çoğu zaman felakettir.

• Kar al seviyesi belirlememek: Hedefiniz yoksa, piyasa sizi sürükler.

• Tek sektöre yoğunlaşmak: Portföy çeşitlendirmemek riski katlar.

Ne demek istiyorum? Öncelikle portföyünü çeşitlendirmen gerek. Yatırımlarındaki ağırlığın belli bir yere doğru çokça artmışsa bunu dengelemelisin. Yoksa herhangi bir kötü senaryoda zararın büyüyecektir.

Teknik analize göre yapacağın her işlemde mutlaka kar alma ve stop olma noktanı belirlemen ve buna çok katı bir şekilde uyman gerekir. Kararlarını esnettiğin an kaybettiğin andır. Trade işinin en zor yanı kol kesmeyi bilebilmektir. Gerektiği anda zararın tamamını kabullenmeli, önüne bakmalısın. Bunu yapamazsan kaybedersin.

4. Pratik İpuçları

• İşleme girmeden önce senaryo planı yapın: Giriş, çıkış, stop-loss, hedef.

• Portföyünüzü çeşitlendirin: Farklı sektör ve enstrümanlara yatırım yapın.

• İşlem başına riski %2’nin altında tutun.

• İşlem günlüğü tutun: Neden o işleme girdiniz, nasıl sonuçlandı?

Sonuç

Teknik analiz size fırsatları gösterir, risk yönetimi ise sermayenizi korur.

Kar etmek kadar, kayıpları sınırlamak da yatırımcının en önemli görevidir.

Genellikle insanlar kazanmaya odaklanıp kaybetmeyi göz ardı ederler. Fakat aslında tam tersi daha doğrudur. Kaybetmeyi göze alacağın kadar riske girmeli, sonrasında kazanca odaklanmalısın.