Finansal Özgürlük Yolunda İlk Adım: Tasarruf Etme Sanatı

butcemuhendisi
2 Ağu 2025
3 dakikada okunur

Mühendis olarak işe başladığım ilk yıllarda, “tasarruf” kelimesinin bende hiçbir karşılığı yoktu. Öğrenciliğim yeni bitmiş, hayatımda ilk defa emeğimle para kazanıyordum. Tabii maaş kazanmanın verdiği heyecanla beraber sürekli eksiklerimi tamamlıyordum; bilgisayar, telefon, kulaklık vb. E haliyle ay sonu geldiğinde hesabımda neredeyse hiçbir şey kalmıyordu. “Daha çok kazandığımda birikim yaparım” diye düşünüyordum. Ama yıllar bana şunu öğretti: Gelir artmadan tasarruf etmeyi öğrenmezsen, gelir artınca da tasarruf edemezsin. Tasarruf gelirden bağımsız bir şey.

Tasarruf, sadece parayı harcamamak değil; harcadığın parayı farkında olarak kullanmaktır. Ve bu, finansal özgürlüğün ilk adımıdır.

Neden Tasarruf Zor Gelir?

Çünkü para harcamak anlık olarak insana mutluluk verir, tasarruf ise geleceğe yatırım yapmaktır.

Carpe diem felsefesine bağlı yaşayan birçok arkadaşım var. Yarına ölmeyeceğimiz ne malum, bugünün tadını çıkartmalıyız diye hayata bakıyorlar. Kazandıkları paradan tasarruf dertleri olmadan özgürce harcıyorlar. Bu bakış açısı yanlıştır diye bir şey demeyeceğim, kendi çerçevelerinden bence de son derece haklılar. Sadece benim yaşama bakış açım farklı. Eğer Allah izin verir de uzun bir yaşama sahip olursam 45-50'li yaşlardan sonra çalışmak zorunda olmak istemiyorum. Çalışacaksam da ya kendime çalışmalıyım ya da kendi istediğim yerde çalışmalıyım. Bu sebeple de gençken birikim yapmalı, bu birikimlerimi yatırımlara dönüştürerek kar topu etkisiyle büyütmeliyim.

Buna ek olarak,

Reklamlar ve sosyal medya sürekli daha fazlasına ihtiyacımız varmış gibi hissettirir. Kafamızı nereye çevirsek güzel arabalar, güzel telefonlar, güzel saatler, güzel çantalar...

Peki gerçekten bunların ruhumuzda bir anlamı var mı? Yoksa anlık dopaminlerden mi ibaretler? Şu anda ekonomim iyi olduğu için çok şükür istediğim şeyleri düşünmeden alabiliyorum fakat ekonomik gücüm olmasa yine de alır mıydım? Hiç sanmıyorum. Mümkün olan her fırsatta tasarrufu düşünürdüm.

Dostlar, işin güzel tarafı şu ki; tasarruf alışkanlığı bir kere oturdu mu, harcamalarına farklı bir gözle bakmaya başlıyorsun. Benimki biraz da meslek hastalığı, her konuya maliyet gözüyle bakıyorum.

Tasarrufa Başlamak İçin Küçük Adımlar

Büyük fedakârlıklar yapmak zorunda değilsin. Benim kendi hayatımda fark yaratan küçük adımlar şöyle oldu;

Gider Takibi Yapmak
Kendime bir tablo oluşturdum. 3 ay boyunca yaptığım her harcamayı kuruşu kuruşuna bu tabloya işledim ve bu harcamalarımı ana başlıklarda özetledim.
Evet, ilk şoku burada yaşadım. Hiç göze batmayan ufak tefek harcamaların ay sonunda ne kadar tuttuğunu görünce “Buna gerçekten ihtiyacım var mı?” sorusu hayatıma girdi. Geçen birkaç ayın sonrasında artık bilincim oluşmuş, neye ne kadar harcamam gerektiği kafamda canlanmıştı. Buradan ciddi anlamda tasarruf etmeye başlamıştım.
24 Saat Kuralı
Bu halen uyguladığım bir metod, bir şey almak istediğimde hemen almıyorum, 3 gün beklemeye çalışıyorum. Eğer gerçekten ihtiyacım olduğuna inanırsam alıyorum fakat genellikle 3 gün sonunda isteğim geçmiş oluyor.
Sabit Giderleri Gözden Geçirmek
Kullanmadığım abonelikleri iptal ettim, internet ve telefon paketimi düşürdüm. Küçük gibi görünen bu değişiklikler yıllık ciddi bir tasarruf sağladı.

Birikim Yapmanın Yolları

İnternetteki bazı fenomenler tasarruf etmeye karşı çıkarak geliri arttırmayı savunuyorlar. Fakat benim anlayamadığım şey şu ki, neden birinden birini tercih etmek zorundayız? Hem ek gelir yaratmaya çalışarak hem de tasarruf edemez miyiz? Bal gibi de yapılır. Ben yıllardan beri yapıyorum.

Birikimlerimizi nasıl yapabiliriz?

Dışarıda yemek yemek yerine evde yemek hazırlamak. Bu konu sağlık açısından da çok önemli. Biliyorsunuz ben bu konuda da kendimi oldukça geliştirmiş birisiyim. İlerleyen süreçlerde sağlıklı beslenme ve yaşam konularında da sizlerle yazılarımı paylaşacağım. Evde yaptığınız yemeklerde hem sağlıklı beslenmiş olacaksınız hem de tasarruf etmiş olacaksınız. Bir taşta iki kuş.
Kullanmadığın eşyaları ikinci el platformlarda satmak. Evet dostlar, kullanmadığınız, bir köşede öylece duran her şeyi satmalısınız. Bu sizi hem psikolojik olarak çok rahatlatacak hem de elinize nakit geçmiş olacak.
Araba yerine toplu taşıma veya bisiklet kullanmak. Ben bunu söylediğimde arkadaşlarım bana küfretmişim gibi karşılık veriyorlar. Arabaya binmek sosyal statü göstergesi olarak algılanıyor. Bence bu çok yanlış bir bakış açısı. Eğer toplu taşıma ile bir yere gidilebiliyorsa hem ulaşım ucuza sağlanmış olur hem de bu süreçte kitap okuma, video izleme sağlanarak kişisel gelişimimize zaman ayırabiliriz.

Bu örnekler çoğaltılabilir, sen kendine göre bir liste hazırlayabilirsin.

Tasarrufu Alışkanlık Haline Getirmek

Birikimi sürdürülebilir kılmanın en kolay yolu, onu otomatikleştirmektir. Maaş yattığı gün belirlediğin bir miktarı otomatik olarak ayrı bir hesaba aktarabilirsin. Böylece para gözünün önünde olmadığı için harcama isteğin azalabilir.

Bir diğer yöntem, hedefe yönelik birikim yapmaktır. Mesela “Bu para tatil için” veya “Bu para yatırım için” diye ayırmak, motivasyonunu artırabilir.